Utylizacja rakotwórczego kreozotu

W roku 2017 Prezes Zarządu Firmy BACTrem dr hab. Magdalena Popowska, prof. UW, uzyskała również dofinansowanie na opracowanie procesu utylizacji podkładów kolejowych zawierających kreozot z wykorzystaniem metod biologiczno-chemicznych. Projekt został dofinansowany w ramach Konkursu na Grant Uniwersyteckiego Ośrodka Transferu Technologii Uniwersytetu Warszawskiego realizującego projekt „Inkubator Innowacyjności” współfinansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego z programu "Inkubator Innowacyjności+" w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój Działanie 4.4 Zwiększenie potencjału kadrowego sektora B+R.

Kreozot (kod 17 02 04) jest mieszaniną setek różnych związków, w tym dwu- i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) oraz piryn. Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012 z dnia 22 maja 2012 r., od 1 maja 2013 r. kreozot, stosowany do impregnacji podkładów kolejowych, uznano za bezprogowy czynnik rakotwórczy i sklasyfikowano jako substancję rakotwórczą kategorii 1B, a niektóre z WWA uznano za trwałe, zdolne do biokumulacji i toksyczne. Zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku zabrania się odzyskiwania i unieszkodliwiania takich odpadów poza instalacjami lub urządzeniami spełniającymi określone wymagania, a zużyte podkłady kolejowe nie powinny być przekazywane osobom fizycznym do jakiegokolwiek wykorzystania. Obecnie drewno impregnowane kreozotem jest głownie składowane lub nielegalnie przeznaczane do zastosowania w ogrodnictwie.
Na rynku nie ma technologii pozwalających na wydajną i bezpieczną dla środowiska utylizację drewna, odpadów lub gleby zanieczyszczonych kreozotem. Dlatego też projekt ma charakter innowacyjny.
Założenia opracowywanego procesu przewidują wykorzystanie biopreparatu zawierającego bakterie zdolne do przeprowadzania biodegradacji związków wchodzących w skład oleju kreozotowego. Podstawową zaletą biopreparatu, jak i całego procesu jest jego pro-środowiskowy charakter oraz niskie koszty inwestycyjne i eksploatacyjne. Proponowane rozwiązanie umożliwi ponowne wykorzystanie odpadów drewnianych impregnowanych kreozotem w postaci materiału (zrębków lub trocin), które mogą zostać wykorzystane w ogrodnictwie lub do produkcji peletu czy brykietów.